Rapor Cihan Ünal hocamız tarafından elden ÖSYM Başkanı Sayın Ünal Yarımağan’ a verilmiştir, raporumuz sayın Ünal Yarımağan tarafından YÖK başkanlığına sunulacaktır. Lütfen raporu dikkatlice okuyunuz, konuya hakimiyetiniz artacaktır. Sayın Başkanım ;
Bilindiği üzere 2009 DGS için adaylar 11–20 Mayıs tarihleri arasında tercihlerini yapmaya hazırlanıyorken, 6–7 Mayıs tarihlerinde ÖSYM Başkanlığı internet sitesinde art arda iki gün yapılan açıklamalarla tercihlerin sınavdan sonra yapılacağı ve tercih sayısının 18’e çıkarılmış olduğu duyuruldu.
2009 Dikey Geçiş Kılavuzunun yayımlanmasından bu yana bu sınava hazırlanan on binlerce adayın yaşamı adeta kâbusa dönmüştür. Bunun temel nedeni 2009 DGS kontenjanlarıyla ilgili açıklanan tablodur. Gerçi tablonun üzerinde “Bu tablo bilgilendirme amaçlı olup adaylar tercihlerini sınav sonuçları açıklandıktan sonra yayımlanacak tabloya göre yapılacaktır” ibaresi yazılmış bulunmaktadır. Ancak 20 Ocak 2009 tarihinde sizin basın aracılığıyla duyurduğunuz “DGS de üniversitelere serbestlik gelecek” açıklamasıyla birlikte değerlendirildiğinde tablo büyük umutsuzluk yaratmıştır.13 Mayıs tarihinde ÖSYM Başkanı Sayın Ünal Yarımağan ile makamında yapmış olduğumuz görüşmede ,Sayın Yarımağan’ın, dile getirmiş olduğumuz bazı sorunların çözüme kavuşmasında yetkinin Kurumunuzda olduğunu işaret etmesi üzerine raporumuzu hazırlamış bulunmatayız. Rapor iki ana başlıktan oluşmaktadır:
A. 2009 DGS KONTENJAN KILAVUZU
B. DGS DE KAZANAN ADAYLARDAN PUAN KESİLMESİ DURUMU
dikeygecis.org not: Şu an bu konuyla ilgili gereksiz polemik yaratılmaması için puan kesilmesiyle ilgili raporu yayınlamıyoruz.
A. 2009 DGS KONTENJAN KILAVUZU
Yüksek Öğretim Kurumu’nun kontrol ve denetiminden geçmediği anlaşılan bu kontenjan tablosunun oluşumunda, 2008 yılına kadar DGS Kontenjanlarının belirlenmesinde izlenen ölçütlerin takip edilmediği aşikârdır. Ocak 2009’da yapmış olduğunuz ve DGS için Üniversitelerin ayıracakları kontenjanları kendileri belirleyeceklerine dair açıklamanın bir sonucu olarak Mayıs ayında yayımlanan 2009 DGS Kontenjanları Kılavuzundaki binlerce aday için trajik sonuçlar doğuracağı kesin olan tespitlerimiz aşağıdaki gibidir. Arz ederiz.
1. Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları amacı ile lisans programlarında kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlar, sınavsız olarak meslek yüksekokulları programlarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde onundan az olmaz.(Yönetmelik Madde 5)
ÖSYM bu yıl 23 Mayıs tarihinde istatistikleri açıkladı ve önlisans programlarından her yıl yaklaşık 150 bin kişinin mezun olduğunu öğrenmiş olduk. Bu kişilerden yaklaşık %50-60’ının sınavsız yerleştiği kabul edildiğinde 2009 DGS için açıklanan 10 000 kontenjanın yeterli olduğu görülecektir. Ancak ,aşağıda, ayrılan bu 10 bin kontenjanın Devlet, Türkiye Vakıf ve Kıbrıs Vakıf üniversiteleri arasındaki dağılımı 2007,2008 kontenjanlarıyla beraber incelendiğinde ve Türkiye’de DGS tercihi yapacak adayların sosyal ve ekonomik durumları göz önüne alındığında kontenjanların reel(devlet üniversiteleri) bazda ciddi olarak azalmış olduğu görülecektir. ÖSS ile karşılaştırıldığında zaten oldukça yüksek olan DGS kontenjanlarındaki vakıf üniversitesi oranı, 2009 Yayımlanan kılavuzunda kabul edilemez bir orana ulaşmıştır. DGS 2009’a hazırlanmak için kimi işinden ayrılan kimi tüm şartlarını zorlayarak dershaneye giden binlerce aday sınava bu kadar az zaman kala devlet üniversitelerindeki kontenjanlarındaki düşüşün şaşkınlığını ve hayal kırıklığını yaşamaktadır.Yukarıdaki tabloda %10 gibi görülen Devlet Üniversitelerindeki Kontenjan azalmasının, aslında sınava girecek adayların neredeyse yarısı için nasıl %30-35 oranında bir düşüşe tekabül ettiği aşağıdaki maddeyle anlaşılacaktır.
2. Meslek yüksekokulu ve açık öğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı, açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açık öğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve ilan edilir. (Yönetmelik Madde –5)
Bu güne kadar kurumunuz, titizlikle ve fırsat eşitliğine halel getirmeyecek bir adaletle, lisans programlarını tercih edecek, önlisans programLARI ve bunlardaki öğrenci sayılarına göre her lisans programına kontenjanlar ayırmaktaydı. Üniversitelerden gelen taleplerin son hali, yine kurumunuzun uzmanlarınca biçimlendirilerek kontenjan tablosu yayımlanmaktaydı.Ancak 2009 kılavuzunda bu güne kadar uygulanan hiçbir kriter uygulanmamış sadece üniversitelerin gönderdikleri kontenjanlar tablolaştırılarak yayımlanmıştır.Bu haliyle ortaya , sınava giren adayların fırsat eşitliğini tamamen ortadan kaldıran bir tablo çıkmıştır.Birkaç örnek vererek durumu somutlaştırmak isteriz.
a-) Aşağıda adı geçen lisans programlarının Devlet üniversitelerinde 2008 yılına göre kontenjanlarındaki düşüş oranları verilmiştir….Bu Lisans programları, DGS de en çok önlisans programının tercih edebileceği programlardır.Sınava girecek olan adayların yarıya yakını bu programları tercih emektedirler. Tabir yerindeyse DGS nin amiral gemileridir.
* Bilgisayar Mühendisliği için kontenjanlar %33 oranında düşmüştür.
* Elektrik Mühendisliği için kontenjan düşüşü %45
* Gıda Mühendisliğinde kontenjan düşüşü %35
* Hemşirelikte düşüş %35
* İşletmede düşüş %40
* Ziraat mühendisliğinde %40
* Jeodezi ve Fotogrometri Mühendisliğinde %25
* Tekstil Mühendisliğinde %40
* Makine Mühendisliğinde %35
* Veterinerlikte %70
Yukarıdaki lisans programlarının yanında 2009 Kılavuzuna göre kontenjan açılmayan (Biyokimya ,Güverte gibi)programlar ve kontenjanları 1 yada 2 ye düşen (Beslenme Diyetetik, İşletme Enformatiği gibi) programlar da vardır….
b-) Birçok Lisans Programı için böyle trajik kontenjan düşüşleri yaşandığı bir ortamda bazı lisans programların devlet kontenjanında inanılmaz artışlar gözlenmektedir.
* Hukuk kontenjan artışı % 130
* İlahiyatta %500
* Maliyede %150
* Kamu Yönetiminde %130
* İktisatta %150
Bu programları tercih edecek adaylar adına gerçekten sevindirici rakamlar bunlar.ve aksaklıklar düzeltildikten sonra da bunların böyle kalması temennimizdir. Ancak azalan ve artan kontenjanları yakından incelediğimizde ; bunca adayın birçok bedel ödeyerek hazırlandıkları DGS’de kontenjanların kriter bilmeyen ellerden çıktığı kolayca anlaşılabiliyor. Yüksek Öğretim Kurulu DGS Kontenjanlarının belirlenmesindeki konumundan çekilmesi mümkün değildir.Çünkü çekildiği takdirde Üniversitelerin belirlediği kontenjanların aşağıdakine benzer yüzlerce sorunu beraberinde getireceği daha ilk deneyimde ortaya çıkmıştır.
Bunu şöyle çarpıcı bir örnekle somutlaştırabiliriz.YÖK’ün denetlediği ve son şeklini verdiği 2009 yılına kadar yayımlanan kılavuzlarda neredeyse tüm üniversitelerin İşletme kontenjanları, İktisat kontenjandan 5-7 kat fazla olurdu.Bunun nedeni İktisat Programını 11 Önlisans programı tercih edebiliyorken; İşletmeyi tam 52 Önlisans programının tercih etmesiydi.Ama bu yıl bakıldığında bu iki programın kontenjanları aynı noktaya gelmiş.Muhtemelen YÖK’ün hassas kriterlerini bilmeyen kişilerce belirlenmiş kontenjanlar.
* İlahiyat tercih edebilecek adayların kazanma şansı 15 de 1
* İktisat tercih edebilecek adayların kazanma şansı 20 de 1
* İşletme tercih edebilecek adayların kazanma şansı 100 de 1
* Bilgisayar ve Makine Mühendisliği için ise 200 de 1
c-) Uluslar arası İlişkiler Lisans programını tercih edebilecek ,bu lisans ile ilişkilendirilmiş , tek önlisans programı olan ve İstanbul Üniversitesine bağlı Avrupa Topluluğu bölümü 2001 yılında kapanmış olmasına rağmen yıllardır kontenjan ayrılan Uluslar arası İlişkiler Bölümünün mümkünse yakın önlisans programlarıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
2009 yılında hiçbir adayın tercih edemediği Uluslar arası İlişkilere ayrılan kontenjan toplam kontenjanın %3 üne denk gelen tam 306 kişidir.
3. Kontenjan Tablosu incelendiğinde, özellikle, Nitelikli Merkez Üniversitelerin Kontenjanlarını ciddi oranda azalttıklarını ,buna karşın yeni kurulan üniversitelerin, vakıf üniversitelerinin ve özellikle Kıbrıs’taki vakıf üniversitelerinin kontenjanlarında patlamaya varan artış dikkati çekmektedir. Bu durum sınava bir yıldır hazırlanan birçok adayı etkilemiştir.İnsanlar hayallerini kurdukları üniversitelerdeki lisans programlarının kontenjan açmadığını sınava bu kadar az zaman kala görmeyi hak edecek ne yapmış olabileceklerini soruyorlar kendilerine. Yukarıdaki tabloda 2008’den 2009’a 9 Devlet Üniversitesindeki kontenjan düşüşü(%40 ) ve 8 Vakıf Üniversitesindeki kontenjan artışı(%300) net bir şekilde görülebilmektedir. Kontenjanların bu denli düşeceğini ,nitelikli üniversitelerin kapılarını kendilerine böylesine kapatacağını ve DGS’nin neredeyse Vakıf üniversitelerine öğrenci alımı yapılan bir sınava indirgeneceğini bilen kaç adayın DGS ye hazırlanacağını tahmin etmek zor olmazsa gerek .Ama vakit artık çok geç ve genç insanlarımız en üst perdeden aldatıldıklarını haykırmaktalar.
İnsanların merhamet duygusuyla, acı çeken objenin büyüklüğü arasında doğrusal ilişkinin var olduğunun en somut kanıtlarından biri olarak kullanılabilir DGS adaylarının durumu.Merak ediyoruz. 15 gün önce yayımlanan 2009 DGS kontenjan tablosu ÖSS tercih kılavuzu olarak yayımlanmış olsa idi ne olurdu? sanırız ülkede küçük çaplı bir kıyamet kopardı . Başkanım. Emin olun DGS adayları kendi dünyalarında çok büyük depremler yaşamaktadır. 2009 DGS adaylarının Büyük çoğunluğu için reel kontenjanlar %30 oranında azalmıştır.Devlet Üniversiteleri Kapılarını DGS adaylarına kapatmıştır. Yönetmelik değişmeden kriterler değiştirilmiştir.Maç sırasında oyunun kuralları değiştirilmiştir. Bunun birçok insanın hakkının ihlali olduğu açıktır.
* Bu güne kadar DGS’de,Yönetmeliklerden doğan , Düzenleyici ve Dengeleyici Misyonunu son derece başarılı bir şekilde yerine getirmiş olan Yüksek Öğretim Kurulu’nun devreye girerek haksızlığı gidermesini bu kaosu sona erdirmesini bekliyoruz..
* “Bu tablo bilgilendirme amaçlı olup adaylar tercihlerini sınav sonuçları açıklandıktan sonra yayımlanacak tabloya göre yapılacaktır” ibaresiyle Yayımlanan Kontenjan Tablosunun hala neden yayımlandığını anlamış değiliz.
* Haftalardır kafalarımızı meşgul eden ve çalışma motivasyonumuzu kaybetmemize neden olan bu kontenjan tablosu ile ilgili bir basın açıklaması yapılmasını ve kontenjanlarda nasıl bir düzenlenme yapılmasının düşünüldüğünün adaylarına açıklanmasını bekliyoruz.
B-DGS’de KAZANANLARIN AÖBP DURUMLARI